Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry's standard dummy text ever since the 1500s
listen to RSG Nuus en Aktualiteit
RSG Nuus en Aktualiteit
Een dood en twee gewond na padwoede aanval in JHB
'n Agt-en-vyftigjarige man in hegtenis geneem na 'n padwoede-voorval in Emmerentia in Johannesburg gister. Die verdagte staan tereg op aanklagte van moord en poging tot moord nadat 'n konfrontasie tussen twee bestuurders op 'n skietery uitgeloop het. 'n Man is dood, terwyl die verdagte en 'n vrou gewond is. Advokaat Johan Jonck van Arrive Alive sê probeer altyd kalm wees en nie hou humeur verloor as daar 'n probleem op die pad ontstaan nie...
Vroue bemagtig ander vroue
Die dertiende Vroue van Statuur-toekennings - wat jaarliks uitnemende vroue in verskeie sektore in Suid-Afrika vereer, is in April 2026 in Johannesburg gehou. Die toekenning van Entrepreneur van die Jaar is toegeken aan Taryn Hunter Sharman - van die digitale bemarkingsmaatskappy, Faith & Fear. Maar dié toekenning is aan haar gegee vir haar volgehoue impak op die gemeenskap deur middel van haar Korporatiewe Sosiale Beleggings-projek, BRAVE. Esté de Klerk het in Naweek Aktueel met haar gepraat oor die krag wanneer vroue begin om ander vroue te bemagtig.
'n Profiel oor Edward Kieswetter
Edward Kieswetter tree aan die einde van April 2026 - ná sewe jaar in die amp as die Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens - uit. Onder sy leierskap, het die Inkomstediens rekord-hoogtes bereik, en in die 2025/26 finansiële jaar - die eerste keer in die geskiedenis van die Inkomstediens - twee-duisend miljard rand in inkomste, ingevorder. Maar, sy nalatenskap strek veel verder as die ommekeer wat hy by dié staatsinstelling bewerkstellig het. In RSG se Naweek Aktueel-profielonderhoud, sê Kieswetter aan Udo Carelse, hy glo 'n mens se persoonlike waardes en vaste beginsels speel 'n kardinale rol in hoe so 'n omdraai-strategie vermag kan word.
Malaria-sterftes in Gauteng is ‘n bron van kommer
Die Gautengse departement van gesondheid se hy is bekommerd oor 'n toename in malaria-gevalle en malaria-verwante sterftes. Die provinsie het tussen Januarie en Maart vanjaar 414 gevalle en 11 sterftes aangemeld. Ons het op Monitor met 'n projekbestuurder aan die Universiteit van Pretoria se Instituut vir Volhoubare Malariabeheer, Dr. Taneshka Kruger gepraat.
Kaapse partye sal moet werk vir “bruin kiesers”
Die Patriotic Alliance het Cheslyn Steenberg as hulle burgemeesterskandidaat vir die Kaapstad Metro in die komende plaaslike regeringsverkiesings bekendgestel. Hy het ook sy 22-lid burgemeesters veldtog-komitee bekendgemaak, en gesê dat die PA in al 118 wyke van die stad sal meeding. Die uitvoerende direkteur van die F.W de Klerk Stigting, Christo van der Rheede waarsku dat die party in bewind in die Kaapstad Metro, die DA, versigtig te werke moet gaan om homself nie verder te vervreem van bruin kiersers nie, want partye soos die PA sal veral bedrywig wees in die provinsie voor die verkiesing.
President Trump se opmerkings oor die Pous het Katolieke warm onder die kraag ...
Pous Leo die 14de van die Katolieke Kerk hou voet by stuk dat hy nie die Trump Administrasie vrees nie, en dat hy sal aanhou om homself klinkklaar uit te spreek. Die volg na sy kommentaar tydens die Palm Sondag diens waarin hy waarsku dat die wat moedswillig oorlog voer, nie deur God gehoor word nie. Hy het ook Donald Trump se waarskuwing dat hy die Iranese beskawing sal uitroei, as heeltemal onaanvaarbaar beskryf. Die Amerikaanse president het op sy beurt die Pous as "swak" beskryf, en hom uitgemaak as 'n gevangene van die radikale Linkse politici. Ons praat met 'n Katolieke priester, Vader Martin Badenhorst, 'n lid van die Orde van Predikers.
Julius Malema word vandag gevonnis...
Die vuurwapensaak teen die EFF-leier, Julius Malema, is in KuGompo in die Oos-Londense landdroshof tot vandag vir vonnisoplegging uitgestel. Malema is skuldig bevind op verskeie aanklagte, insluitend die onwettige besit van 'n vuurwapen, die afvuur van 'n vuurwapen in 'n beboude gebied, en omdat hy nie voorsorg getref het dat mense of eiendom nie in gevaar gestel word tydens die afvuur van die wapen nie en dat hy mense lewens en eiedom in gevaar gestel het. Die voorval het plaasgevind tydens die EFF se vyfde verjaardagvieringe by die Sisa Dukashe-stadion in Mdantsane in Julie 2018. Gister het die verdediging en die staat hul versagtende en verswarende betoë aangevoer. Die staat vra tronkstraf, terwyl die verdediging 'n vonnis sonder aanhouding versoek. Hier is 'n ontleding van die saak deur die Strafregkenner, senior advokaat Francois Botes....
'n Suid-Afrikaanse ”slimkop” is hard besig om die wereld se vinnigste internet te bou.
'n Professor by Wits Universiteit gaan die wêreld se vinnigste internet bou. Dit is van die hooftrekke wat geskryf is oor Professor Andrew Forbes, 'n buitengewone professor wat wel besig is met hoë vlak navorsing, in die hoop dat dit die stuur en ontvangs van data aansienlik sal versnel. Ons het op Monitor met hom oor die baanbreker-navorsing gepraat.
Hoeveel gaan brandstof volgende maand kos?
Hoeveel gaan ons volgende maand betaal vir petrol? Dis die groot vraag, ná samesprekings om 'n skietstaking tussen die VSA/Israel en Iran in plek te hou, aanvanklik misluk het. Daar is nou beriggewing oor n tweede rondte samesprekings..Watter impak sal dit op die prys van ru-olie he? Luidens die jongste syfers van die Sentrale Energie Fonds word brandstof reeds in Suid Afrika teen ‘n veel laer prys verkoop as wat dit kos om in te voer. Wat beteken dit dan vir ons sak? Dawie Roodt is die hoof ekonoom by die Efficient Groep en het sy mening hieroor met Monitor gedeel.
Roelf Meyer: SA se Nuwe man in Amerika
President Cyril Ramaphosa het die oud-politikus, Roelf Meyer, as Suid-Afrika se volgende ambassadeur in Amerika aangestel. Die 78-jarige Meyer vervang Ebrahim Rasool, as ambassadeur, wat net meer as 'n jaar gelede deur die Amerikaanse regering uit die land gesit is. Meyer was een van die hoof-onderhandelaars tydens die veelparty-samesprekings in 1993, en is tans die mede-voorsitter van die groep van vooraanstaande persone wat by die Nasionale Dialoog betrokke is. 'n Politieke ontleder aan die Noordwes Universiteit se Sakeskool, Professor Piet Croucamp voel hy is die perfekte persoon vir die taak.
Rodium is die wereld se duurste metaal en Suid Afrika oorheers die mark.
Rodium is tans die duurste metaal ter wêreld. Teen 10 200 dollar per fyn ons, is dit meer as 2 keer so duur as goud. Suid-Afrika produseer sowat 80 persent van die wêreld se rodium, wat mens laat wonder: hoe kan ons dié situasie tot volle voordeel benut? En net in geval jy gewonder het, die metaal word hoofsaaklik vir katalitiese omsetters in voertuie gebruik, om uitlaatgasse te beperk Ons het op Monitor hieroor gepraat met die mynkenner en navorser David van Wyk.
Dissipline in die Weermag taan weens die begroting wat al kleiner word....
Die hoof van die weermag, generaal Rudzani Maphwaya, het soldate aangespreek oor hoe hulle mekaar in die mag aanspreek. Hy sê die kultuur waar soldate mekaar as byvoorbeeld "Chief" of "Comrade" aanspreek moet stop, en range moet gerespekteer word. Hy sê dit is 'n voorbeeld van swak dissipline in die mag, as range nie gerespekteer word nie. Die weermag is die afgelope paar maande in die kollig, weens die weermaghoofde se minagting van 'n opdrag deur die president vroeër vanjaar oor die deelname van Iran aan 'n BRICS-vlootoefening. Kobus Marais onafhangklike militere kenner sê die gebrek aan dissipline in die leierskorps se skuld.
Vakbonde kla oor premie verhoging van mediese-fonds
Cosatu en Fedusa sê hulle sal voortgaan met hulle massabetogings, teen die verhoogde premies van die Mediese Fonds vir Staatsamptenare, oftewel Gems, totdat daar aan hulle eise gehoor gegee word. Die vakverbonde sê die verhogings van nege-komma-vyf-persent ruk hulle sakke, ondanks staatsamptenare se vier-persent salarisverhoging in die 2026/2027-boekjaar. Die uitvoerende direkteur van die onderwysersvakbond, NAPTOSA, wat onder Fedusa val, Basil Manuel verduidelik
DA se nuwe leierskapstruktuur skep 'n kiesers vakuum...
Die 2026 DA Federale Kongress het 'n leierskapstruktuur gekies, wat tegnokraties belyn is. Maar deur die Bruin stem uit die Top 5 van die party se leierskapstruktuur te los, het nou 'n strategiese vakuum geskep. Dit is die mening van die uitvoerende direkteur van die F.W. de Klerk Stigting, Christo van der Rheede.
Musi Maimane se leierskap bly iets om na te streef, selfs binne die DA
Dit was die mening van die nuwe federale leier van die DA, Geordin Hill-Lewis toe hy Maandagoggend in Monitor se ateljee besoek afgelê het. Hill-Lewis het ook nie uitgesluit dat hy dalk sy voorganger sal nader om weer by die party aan te sluit nie. Die burgemeester van Kaapstad is Sondag tot die hoogste posisie in die DA verkies en het voornemens om die DA die grootste party in die land te maak. Die vraag is hoe beplan hy om dit te doen? Die en ander kwessies het ons goed deurgetrap met die man wat nou die blou party lei.
Ernstige gebrekke in nuwe flytjieblaser wetsontwerp
Enige persoon, wat 'n fluitjieblaser viktimiseer of die persoon se identiteit bekend maak, kan moontlik tussen 10 en 15 jaar tronkstraf opgelê word. Dit is een van die voorstelle in die Wetsontwerp op Beskermde Openbaarmakings, wat ten doel het om strenger beskerming aan fluitjieblasers te bied wat korrupsie blootlê. Daar bestaan wel ernstige vrae oor die uitvoer van ‘n reeks goeie voorstelle. Ons het op Monitor daaroor gepraat met die bestuurshoof van die organisasie The Whistleblower House, Ben Theron.
Waarskuwing: Ouers bly waaksaam oor die “nuwe” geskiedenis wat die regering julle kinders wil leer
Daar woed 'n vurige debat oor die voorgestelde wysigings aan die geskiedenis kurrikulum vir leerlinge in Grade 4 tot 12 by openbare skole. Die kern van die verskuiwing behels 'n oorgang van geskiedenis-inhoud, wat voorheen deur westerse narratiewe oorheers is, na 'n Afrika-gesentreerde kurrikulum. Terwyl voorstanders dit sien as 'n noodsaaklike stap om nasionale eenheid te bevorder, waarsku kundiges soos Jonathan Jansen, 'n uitgelese professor in die Fakulteit Opvoedkunde aan die Universiteit Stellenbosch, dat die kurrikulum “anti-intellektueel” is. Ons het ook met die historikus, Dr. Lindie Koorts daaroor op Monitor gepraat.
D-dag in die hof vir bystand-dood
Die drukgroep, DignitySA wil hê die hof moet wetgewing, wat mediese bystand-dood kriminaliseer, ongrondwetlik en ongeldig verklaar. Die organisasie het hierdie week sy aansoek by die Hooggeregshof in Pretoria ingedien. Hulle vra ook dat die hof bepaal of die land se regsposisie oor mediese bystand-dood teenstrydig is met grondwetlike regte, wat waardigheid en vryheid insluit. Die mede-stigter van DignitySA, Professor Willem Landman het aan Monitor verduidelik wat die kern van hul saak is.
Die wonder middel wat die oordra van Vigs verhoed kom in Suid Afrika aan
Suid Afrika het sy eerste besending van die teen-vigs middel, Lenacapavir ontvang. Die byna 38-duisend dosisse wat verlede week uit Ierland ontvang is, is deel van 'n miljoen dosisse wat aan Suid-Afrika verskaf word deur die Wêreld Fonds in die stryd teen MIV, TB en Malaria. Die medikasie sal voortaan deur die departement van gesondheid versprei word. Die middel verhoed die oordra van MIV tydens seksuele omgang en kan soos, Mia Malan, die hoofredakateur van die Bhekisisa Sentrum vir Gesondheidsjoernalistiek aan Monitor verduidelik het, 'n beduidende rol speel in Suid-Afrika se stryd teen VIGS.
Ons sal almal binnekort n nuwe digitale ID-dokument moet kry
Die Departement van Binnelandse Sake beplan om vanjaar 'n digitale identiteitsdokument bekend te stel. Dit sal 'n alternatief bied tot die bestaande slim-ID-kaart en groen ID. Boonop sal dié digitale ID 'n veiliger en vinnige manier wees om aanlyn toegang tot staatsdienste te verkry. Die Minister van Binnelandse Sake, Dr. Leon Schreiber het by Monitor aangesluit om te veruidelik hoekom die nuwe digitale ID nodig is vir alle Suid Afrikaners.
Alles wat jy moet weet oor die VSA / IRAN-skietstilstand
Na President Donald Trump gewaarsku het dat hy die Iranese beskawing sou vernietig, is daar nou n skietstilstand verklaar vir die volgende twee weke. Onderhandelinge tussen die VSA en Iran sal Vrydag begin met n algemene aanvaarding van ’n 10-punt plan om vrede te bewerkstellig wat deur Iran ter tafel gelê is. Maar voor ons ‘n maanskyn en rose benadering het tot die oornag verwikkelinge, luister eers na die uitdagings wat voorlê om werklik ’n einde te bring aan die konflik wat die hele wereld raak.
Dis hoe nuwe wetgewing plaaslike regerings meer bestendig sal maak
Daar word gehoop dat 'n wysiging aan die huidige wetgewing oor Munisipale Strukture in die toekoms, meer bestendigheid teweeg sal bring op plaaslike regeringsvlak. Die DA en ANC is ten gunste van dié wysigings, wat nog aan die Nasionale Vergadering voorgelê moet word, terwyl kleiner partye voel dat dit kan lei tot manipulasie ten gunste van groter partye. 'n Politieke ontleder aan die Noordwes Universiteit se Sakeskool, Professor Piet Croucamp het aan Monitor verduidelik hoe die bepalings sal werk.
Pasop vir verdunde diesel waarsku die Vloeibare Brandstof Groothandelaarsvereniging
'n Klopjag op 'n kleinhoewe buite Krugersdorp deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens en die Polisie verlede week het 'n aanleg om diesel met paraffien te verdun blootgelê. Die inkomstediens sê dit is deel van 'n deurlopende ondersoek. Ons praat nou verder daarooor met die bestuurshoof van die Vloeibare Brandstof Groothandelaarsvereniging, Peter Morgan.
Afpersing vir beskermingsgeld kring uit op ons skole
So waarsku die onderwysers-vakbond, NAPTOSA wat sê hy is bekommerd oor toenemende berigte van skoolhoofde in Kaapstad, wat afpersingsgeld aan misdadigers moet betaal, om openbare skole teen vandalisme en misdaad te beskerm. Die betalings word glo gemaak sonder dat amptenare van die Wes-Kaapse departement van onderwys daaroor ingelig word. Dié tendens het in 2024 kop uitgesteek by Oos-Kaapse skole, waar onderwysers ook geintimideer is, om sogenaamde beskermingsfooie te betaal. Die vakbond se uitvoerende direkteur, Basil Manuel het aan Monitor verduidelik hoekom hulle bekommerd is oor die huidige tendens.
Plaaslike vervaardiging van Bek en Klouseer entstof moet nie afstuur op n gemors van geld nie.
Die landbou-organisasie TLU SA sê daar bestaan ernstige vrae oor die praktiese uitvoering en doeltreffenheid van die departement van landbou se huidige strategie teen bek-en-klouseer. Die Landbou Navorsingsraad het verlede week 20-duisend entstof-dosisse, wat plaaslik vervaardig is, beskikbaar gestel, maar TLU SA beweer dié entstof kan NIE teen al drie stamme van die virus gebruik word nie. Ons het op Monitor met TLU SA se hoofbestuurder, Bennie van Zyl gepraat.
Toegang tot die straat van Hormuz bied nog geen verligting vir Suid Afrika nie
Iran het oor die naweek bevestig dat Suid-Afrikaanse skepe steeds deur die Straat van Hormoes kan beweeg, ondanks die toenemende spanning in die Midde-Ooste. Dié aankondiging volg, te midde van wêreldwye kommer oor stygende oliepryse. Hormoes is een van die wêreld se belangrikste roetes, waar sowat 'n vyfde van die wêreld se olievoorraad normaalweg deur beweeg. Die uitvoerende direkteur van die Sentrum vir Risiko-ontleding, Chris Hattingh sê Suid Afrika het nog nie baat gevind by die ooreenkoms nie.
Ons eie Robin Adams word benoem by die New York Filmfees
Die Suid Afrikaanse sportjoernalis, Robin Adams is benoem vir ‘n toekenning by die New York Filmfees vir sy dokumentere program oor die krieketspan van Ysland wat vir die nuus uitsaaier, TRT vervaardig is. Adams is n gesoute uitsaaier en joernalis en as jy hom op sosiale media volg dan sal jy weet dat hy eg en trots Suid Afrikaans bly selfs na jare se werk in die buiteland. Ons het sy benoeming op Monitor gevier. Sy benoemde dokumentêre program kan hier gesien word: https://www.youtube.com/watch?v=zq9Sy2kjR9E
Nog prys skokke vir motoriste...
Dit lyk of die brandstofprys in Mei verder gaan styg. Dit kan met tot soveel as R7,88 'n liter vir petrol styg, en 17,57 vir diesel, gebaseer op data van die Sentrale Energiefonds. Die brandstofprys het in baie ander lande ook gestyg - selfs lande wat nie hulle olie van Iran af kry nie. In Amerika het brandstofpryse gemiddeld met so 25 persent gestyg. Om die kwessie uit te pluis, praat ons nou met Dr Chris Harmse, 'n ekonoom van Sequoia Capital Managers.
“Godongwana se verligting by die pomp gaan ons duur te staan kom”
So sê die hoof-ekonoom by die Efficient groep, Dawie Roodt. Dinsdag se aankondiging oor die brandstofprysverhoging toon dat die regering besluit het om die brandstofheffing op petrol en diesel met drie rand te verminder, wat die verbruiker so effens teen die volle impak van die hoë olieprys beskerm. Talle instansies verwelkom die besluit terwyl ekonome meer realisties bly oor of dit die onkoste van ses miljard rand die moeite werd maak.
Die Nuwe regulasies oor Swangerskap op die skoolbanke gee die Pa's steeds kwytskelding.
Die Departement van Basiese Onderwys het regulasies oor die bestuur van swangerskappe onder skoolgaande kinders, vir openbare kommentaar gepubliseer. Die departement sê die regulasies fokus daarop om die reg tot onderrig, soos in die grondwet bepaal, vir alle leerlinge, maar veral jong meisies te verskans. Hulle is ontwerp om te verseker dat swanger leerlinge ondersteun word om op skool te bly en na die geboorte terug te keer skool toe, sonder vrees van diskriminasie. Amanda Gouws, 'n professor in Politieke Wetenskap, wat 'n leerstoel in Gender Politiek beklee, het aan Monitor verduidelik hoekom sy voel die regulasies nog gebrekkig is.
Haglike toestande by weermagbasisse onanvaarbaar.
Die gesamentlike parlementêre komitee oor verdediging het 'n verslag aan die nasionale vergadering voorgelê oor die haglike toestande by sleutelbasisse van die Suid Afrikaanse Nasionale Weermag. Talle infrastruktuurtekorte en personeeltekorte is uitgelig in die verslag. Die basisse sluit in die SAS Saldanha Vloot- opleidingsbasis, die Suid Afrikaanse Militêre Akademie en 4 Spesiale Magte Regiment, asook die Langebaanweg Lugmagbasis. Tammy Breedt, 'n VF Plus-parlementslid in die Nasionale Raad van Provinsies het aan Monitor verduidelik wat sy waargeneem het.
Is Mkhwanazi die regte man om die polisie te lei?
Die Suid-Afrikaanse Polisiediens het die heraanstelling van luitenant-generaal Nhlanhla Mkhwanazi, as die KwaZulu-Natalse polisiekommissaris vir 'n verdere vyf jaar, bevestig. Mkhwanazi het tydens 'n mediakonferensie in Julie verlede jaar, onder meer beweer dat die strafregstelsel deur misdaadsindikate gekaap is. 'n Parlementêre Ad Hoc komitee en die Madlanga Kommissie van Ondersoek is sedertdien in die lewe geroep. Die voorsitter van die Parlement se portefeulje komitee oor polisie, Ian Cameron het sy mening gelig oor die heraanstelling, maar ook oor of Mkhwanazi dalk die hoogste polisiepos in die land behoort te beklee, aldan nie.
Dereleen James sien uit na haar 'Kaapse Draai”
Action SA se parlementslid Dereleen James is pas aangewys as dié party se nuwe Wes-Kaapse voorsitter. James dien tans op die Parlement se portefeuljekomitee oor polisie, asook die Ad Hoc komitee wat politieke inmenging en korrupsie in die strafregstelsel ondersoek. Ons het op Monitor met haar gepraat oor die besluit en wat Action SA se planne is om ook n politieke rolspeler te wees in die provinsie.
Daar is niks nuuts omtrent die 'nuwe benadering' tot landelike veiligheid nie.
Die polisie het 'n geteikende landelike veiligheidsbenadering aangeneem, om plaasaanvalle en -moorde meer doeltreffend te bekamp. Dié plan sluit in die inwerkstelling van die Nasionale Landelike Veligheidsstrategie en operasionele hervormings, om sigbare polisiëring in landelike gemeenskappe landwyd te verbeter. Maar soos die 'n veiligheids-risiko-ontleder by Vrystaat Landbou, dr. Jane Buys aan Monitor verduidelik het, behels die nuwe plan eintlik niks nuuts nie en daar is ook n gebrek aan kapasiteit om daad by woord te sit.
"Dit is die einde van Masemola as Polisiekommissaris"
Dit is die mening van die voormalige Wes-Kaapse polisiekommisaris Dr. Lennit Max. President Cyril Ramaphosa sê die saak teen die Nasionale Polisiekommissaris, Fannie Masemola, sal volgens die wet hanteer word. Ramaphosa sal na verwagting binnekort met die waarnemende minister van polisie, professor Firoz Cachalia vergader, om Masemola se toekoms te bespreek. Masemola gaan op 21 April in die hof verskyn oor sy beweerde betrokkenheid by die toekenning van 'n omstrede polisietender van 360 miljoen rand, wat verbind word met die vermeende misdadiger, Vusimuzi Cat Matlala.
Ministers moet nog verduidelik hoekom 'top up' betalings nie verklaar is nie.
Die DA slaan vure dood na 'n vertroulike verslag uit die pen van die party se vorige federale finansiële voorsitter, Dion George, aan die media gelek is. Volgens die verslag word duisende rand maandeliks aan bepaalde DA-leiers in openbare poste betaal, glo om hulle salarisse aan te vul. Action SA het reeds 'n klag daaroor by die Openbare Beskermer en die parlement se Etiekkomitee ingedien. Ons het op Monitor met die emeritus professor in Publieke Leierskap by die Tilburg Universiteit in Nederland, Erwin Schwella gepraat daaroor.
Afriforum vs Mbalula: hier kom n ding!
Afriforum sou Woesndag voortgaan met 'n media konferensie waarin hulle meer besonderhede sou verskaf oor die sogenaamde Mbalula dossier - ten spyte van 'n brief wat aan hulle, deur die ANC sekretaris generaal Fikile Mbalula se prokereurs gerig is. Die burgerregte organisasie het laat verlede jaar reeds gesê hulle oorweeg privaat vervolving teen die destydse sport minister oor blybare onreelmatighede tydens sy termyn. Die uitvoerende hoof van Afriforum Kallie Kriel het verduidelik.
"SA paniek verniet" maar niemand weet hoeveel petrol pompe reeds drooggeloop het nie
Die Brandstofbedryf Vereniging van Suid-Afrika, SAFIA, waarsku motoriste teen paniek-aankope van brandstof. Dit terwyl sekere vulstasies landwyd reeds tekorte aanmeld. Ons het op Monitor met met die uitvoerende hoof van SAFIA, Avhapfani Tshifularo gepraat oor die huidige vlak van reserwes, ons regte as verbruikers as dit kom by brandstof aankope en of sekere brandstof verskaffers dalk onwettige inperkings instel sodat hulle volgende maand se reuse prysstyging kan uitbuit.
Bek-en-klouseer inentings-saga gaan Dinsdag hof toe
Vrystaat Landbou, Sakeliga en SAAI gaan môre in die Hooggeregshof in Pretoria 'n dringende aansoek bring om die regering te verhoed om die privaat verkryging en toediening van bek-en-klouseer entstowwe uit te voer. Die hof-aansoek volg nadat die Minister van Landbou versuim het om 'n wettige grondslag te verskaf vir sy verbod op die privaat-verkryging en toediening van entstowwe en na 'n oplossing nie binne 'n mediasie proses gevind kon word nie. Ons het op Monitor hieroor met die adjunk-president van Vrystaat Landbou, Friedl von Maltitz gepraat.
Burgermeester gevul met afgryse na die skending van Sobukwe se graf
Die PAC sê die skending van sy stigterspresident, Robert Sobukwe se graf in Graaff-Reinet in die Oos-Kaap, is niks anders as politieke uittarting nie. Op die vooraand van Menseregte Dag Saterdag, het die party 'n strafsaak aanhangig gemaak en eis nou 'n dringende ondersoek na die vandalisering van Sobukwe se graf. Vergaderings word tans met alle belanghebbendes gevoer, insluitend groepe wat teen die naamsverandering van Graaff-Reinet na die Robert Sobukwe Dorp gekant is. Vir meer hieroor het ons met die burgemeester van die Dr. Beyers Naude plaaslike munisipaliteit, Willem Safers gepraat.
Is die skrif aan die muur vir Senzo Mchunu?
President Cyril Ramaphosa het in 'n geskrewe antwoord aan die parlementêre ad hoc-komitee, wat korrupsie en inmenging in die strafregstelsel ondersoek, geskryf hy het nooit sy ondersteuning gegee vir 'n poging om die taakspan, wat politieke moorde in KwaZulu-Natal ondersoek, te ontbind nie. Ramaphosa sê die minister van polisie, Senzo Mchunu, wat hy op spesiale verlof geplaas het, het hom eers weke later van die besluit verwittig. 'n Senior navorser aan die Sentrum vir Afrika Diplomasie en Leierskap aan die Universiteit van Johannesburg, Dr. Oscar van Heerden, het by Monitor aangesluit om te praat oor wat die president se repliek sê oor die politieke toekoms van Senzo Mchunu.
SA se oliereserwes is vir nou, nog voldoende
Daar is toenemende onsekerheid oor die beskikbaarheid van brandstof by vulstasies in die komende weke, terwyl die Departement van Minerale en Petroleum-hulpbronne volhou dat daar geen onmiddellike risiko vir tekorte is nie. Terselfdertyd sê Minister Gwede Mantashe dat Suid-Afrika gesprekke voer om bykomende brandstofverskaffers te kry, om te verhoed dat die land se voorraad van strategiese oliereserwes gebruik word. Chris Hattingh, die uitvoerende direkteur van die Sentrum vir Risiko-ontleding het gaan navors hoeveel olie ons het, waar enige nuwe aankope vandaan sal kom en watter omstandghede die huidige situasie dalk in n krisis kan omskep.
Dit is hoekom jy glad nie moet raak aan jou aftreegeld nie
Verskeie administrateurs van aftreefondse sê daar is 'n toename in aansoeke van hulle lede wat vir die derde keer geld uit pensioenfondse wil onttrek, ingevolge die Tweepot-stelsel. Die adjunk-direkteur-generaal vir belastingbeleid by die Nasionale Tesourie, Chris Axelson, sê intussen hulle oorweeg dit om pensioenfondslede, wat afgelê is of in uiterse geldnood verkeer, toegang tot hulle aftreepot te gee. Hy sê faktore wat oorweeg sal word sluit in dat jy geen salaris of afleggingsvoordele ontvang nie. 'n Ere-professor aan WITS Universiteit se besigheids-skool, en 'n Ekonoom van Altitude Wealth, Jannie Rossouw het hieroor met Monitor gepraat.
Die VSA se ondersoek na Amerika nie n bron van kommer nie maar Swart bemagting bly steeds die struikelblok
Die VSA het begin met 'n Artikel 301 ondersoek na Suid-Afrika en 59 ander lande, om te bepaal of die lande hulle skuldig maak aan dwangarbeid of diskriminerende praktyke. Dit volg kort na die hoogste hof in Amerika bevind het, dat President Donald Trump sy magte oorskry het met sy internasionale invoertariewe. Vir meer oor watter gevolge so 'n ondersoek vir Suid-Afrika kan inhou, het ons met die hoof-ekonoom van die Efficient-groep, Dawie Roodt gepraat.
Ramaphosa se Gautrein en sneltrein-plan moet vir nou eers net 'n droom bly
So sê ‘n Emeritus Professor in logistiek aan die Universiteit Stellenbosch, Jan Havenga. Die president het planne van ’n sneltrein in sy staatsrede bekendgemaak en daar is ook nou ’n regeringsplan om die Gautrein uit te brei. Dit is deel van President Cyril Ramaphosa se voorneme om 'n Nasionale Vervoerraad te stig, wat onder meer die regering, sakelui en vervoervakbonde byeen sal bring om probleme in dié sektor te pak. Hy het tydens die eerste Nasionale Vervoerkonferensie in Midrand gesê, Suid-Afrika se vervoerstelsel moet dringend hervorm en beter gekoördineer word.
Pickitup belowe om binne 'n week hulle vullis-agterstand uit te wis
Die Johannesburgse vullisverwyderingsmaatskappy, Pikitup, sê hy probeer wel om die groeiende agterstand in te haal met vullis wat veral in Roodepoort en Randburg ophoop. Personeeltekorte, stukkende vragmotors en oorvol stortingsterreine, is maar net van die maatskappy se uitdagings. Pikitup se woordoerder, Anthony Selepe het hulle plan met Monitor gedeel.
Johannesberg inwoners sal vandag uitvind hoekom vullis verwydering erg vetraag word.
Verskeie woonbuurte in die Johannesburg Metro ervaar die afgelope paar dae vertragings in vullisverwydering. Die Johannesburgse vullisverwyderingsmaatskappy, Pikitup, sê die ontwrigtings is weens sekere operasionele uitdagings, insluitend stukkende vragmotors, personeeltekorte en vertragings by stortingsterreine. Die huidige agterstand raak roetes, wat tussen Dinsdae en Vrydae, gediens word. Die DA se leier in die Johannesburgse koukus, Belinda Kayser-Echeozonjoku sê vergaderings vind Dinsdag plaas om agter die kap van die byl te kom.
Doen jou kind te veel huiswerk?
'n Ouer en 'n voormalige onderwyser van Kaapstad, Joseph Nedft, vra die departement van basiese onderwys om sy beleid en benadering tot huiswerk, te hersien. Nefdt het verlede week 'n petisie op sosiale media begin, waarin hy sê, kinders word oorlaai met huiswerk, wat angs en stres veroorsaak. Ons het op Monitor met Nefdt gepraat en ook die mening verkry van 'n opvoedkundige sielkundige verbonde aan die Universiteit van Pretoria, professor Kobus Maree.
Die Mynbou departement is verantwoordelik vir die onwettige-mynbou pandemie in die land sê kenner
Die Weermag te same met die polisie is in gedeeltes van Gauteng ontplooi om die onwettige mynboubedrywighede in die provinsie hok te slaan. Die ontplooiing is egter nie 'n langtermyn ontplooiing nie en baie wonder of die weermag opgelei is om die tipe misdaad te bekamp.Ons praat nou hieroor met 'n senior navorser by die Benchmark Stigting, David van Wyk.
Hoe 'n gebrek aan dienslewering ons lug besoedel
Mense het verlede week vlugtig bewus geword van lugbesoedeling toe daar 'n vrot eier-reuk oor Gauteng gehang het. En soos ons verlede week vasgestel het, is die reuk nie noodwendig 'n gesondheidsgevaar nie. Die oorsprong daarvan is n verhoogde vlak van waterstofsulfied danksy sekere nywerhede. Maar lugbesoedeling in spesifieke dele van Suid-Afrika hou definitief 'n gevaar vir mense se gesondheid in. Studies toon dat 42 duisend sterftes in 2023 toegeskryf kan word aan swak luggehalte. Ons het op Monitor met Professor Roelof Burger van die Noordwes Universiteit se Eenheid vir Omgewingswetenskap en Bestuur gepraat en hy het verduidelik hoe gebrekkige dienslewering gekoppel kan word aan swak luggehalte.
Naweekaktueel 14 Maart 2026
Terwyl missiele en hommeltuie in die Midde Ooste afgevuur word, gaan mense voort met hulle lewens... en wonder hoe môre daarna sal uitsien... In Naweek Aktueel se weeklikse profielonderhoud, praat Esté de Klerk met Bashar Sharaf van Amman in Jordanië - 'n joernalis en voormalige senior aanbieder vir die BBC in die Midde Ooste en Noord-Afrika-streek sedert 2003, en met Noha Badr van Beiroet in Libanon, 'n trauma-lewensafrigter.
Die Persraad stem saam: Akkerland Boerdery is nie onteien nie.
News24 het geslaag in sy appel teen n bevinding deur die Pers-Ombud dat hulle om verskoning moet vra aan lesers oor n storie getiteld: "NO Akkerland Boerdery was not expropriated without compensation, the owners sold it privately." Die ombud, Herman Scholtz, het verlede Junie in die landbou-organisasie, SAAI se guns beklink nadat hy News24 beskuldig het van onakuraatheid in sy berriggewing. Regter Bernard Ngoepe, die voorsitter van die Persraad se appelkomitee het bevind dat die beriggewing akkuraat was, en dat Akkerland -boerdery nie gebruik kan word as 'n voorbeeld van hoe grond willekeurig deur die regering onteien word sonder vergoeding nie. Ons het op Spektrum met News24 se assistent-redakteur, Pieter Du Toit en die uitvoerende direkteur van SAAI, Theo De Jager hieroor gepraat.
"Die Weermag se ontplooiing is absolute chaos"
So sê die voorsitter van die parlement se portefuelje-komitee oor polisie, Ian Cameron en 'n lid van die staande komitee oor verdediging, Nicholas Gotsell. Die Minister in die Presidensie, Khumbudzo Ntshaveni en die department van verdediging het vroeer vandag voor die Nasionale Raad van Provinsies verskyn om antwoorde te verskaf oor die weermag se ontplooiing om bendegeweld en onwettige mynbedrywighede hok te slaan, soos wat die president belowe het. Hulle kon egter nie direkte vrae beantwoord oor kwessies soos in wie se opdrag die weermag Woensdag reeds in bende-geteisterde gebiede in Johannesburg ontplooi is nie. Dit terwyl die amptelike brief, wat die besonderhede bevat, aandui dat die amptelike ontplooiing eers aan die begin van April moes gebeur.
Dit is hoe die mensdom probeer verhoed dat KI die wêreld verwoes in oorlogtye
Die wêreld se grootste Tegnologie Firmas staan bankvas agter die maatskapy Anthropic in sy regstryd teen die Amerikaanse regering. Anthropic se KI stelsel, Claude is blykbaar deur die Amerikaanse regering gebruik om teikens te kies vir aanvalle in Venenzuela en Iran. Maar nou sê die Minister van Verdediging, Pete Hegseth dat Anthropic, ’n bedreiging inhou vir Amerika se voorsieningsketting. Maatskapye soos Microsoft Google, Amazon en Apple ondersteun Anthropic se weiering dat hulle stelsels gebruik word in massa-monitering en in sekere wapentuig. Professor Bruce Watson is Suid- Afrika se verteenwoordiger op die internasionale kommissie vir die verantwoordelike gebruik van kunsmatige intelligensie in die militêre domein. Hy het hieroor op Monitor gepraat, maar ook terugvoer gegee oor die jongste wereldberaad oor die gebruik van KI in die militere domein wat verlede maand in Spanje plaasgevind het.
Hoe om seker te maak dat jy nie vir KI gedrewe fopnuus val nie
'n Video van 'n luiperd, wat in die strate van die Wes-Kaapse dorp, Pniel ronddwaal, het paniek in die dorp gesaai. Dit blyk egter dit was 'n vervalste video wat deur kunsmatige intelligensie geskep is. Mense sê dit beklemtoon net weer hoe gevaarlik KI werklik kan wees. Ons het op Monitor hieroor met die Operasionele Koördineerder van Cyber-Antix, Wilma Nel gepraat. Sy deel haar wenke vir toepassings wat kan help om fop-videos en foto’s van die ware Jakob te onderskei.
SA regering oorspeel sy hand sê VF Plus
Suid-Afrika het dalk net sy hand oorspeel deur die Amerikaanse ambassadeur, Leo Bozell te ontbied om te verduidelik oor sy "ondiplomatieke uitlatings", onder meer oor hofuitsprake oor die lied "Kill the Boer". Dit is die mening van die Vryheidsfront Plus. Die partyleier, Dr Corne Mulder sê Bozell se boodskap is positief ontvang deur meeste, behalwe die regering. Mulder beklemtoon verder dat dat hierdie diplomatieke botsing gesien moet word as 'n maaksel van die ANC, wat Suid-Afrika se ideologies gedrewe buitelandse beleid gekaap het, en nieteenstaande vele oproepe van die VF Plus, daarmee volhard.Maar wat het Bozelle tydens die gesprek in Hermanus in die Wes-Kaap gese? Hier is 'n kort uittreksel..
Is Action-SA se "ekslusiwiteits ooreenkomste" met raadslede teen demokratiese beginsels?
ActionSA is in die nuus oor bewerings van raadslede wat glo aangesê is om 'n lojaliteitsbelofte te onderteken, wat onder meer lui dat indien 'n lid oorloop na 'n ander party óf die party voor die verkiesing verlaat, 'n boete van 200-duisend rand opgelê sal word. Die party se nasionale voorsitter, Michael Beaumont, sê dít is nie heeltemal waar nie. Daar is wel 'n eksklusiwiteits-ooreenkoms met 'n boete van 200-duisend rand wat onderteken moet word. Hy het dit aan Monitor verduidelik.
Sal jy onderhoudgeld by jou broers of susters eis? Want jy mag…
Die tonge is los nadat die Nasionale Vervolgingsgesag bevestig het dat die Wet op Onderhoud dit moontlik maak vir mense, wat nie finansieel die mas opkom nie, om onderhoud van hulle wel-af sibbe te eis. Dit is net as daar geen ander uitweg is nie en hulle ouers of kinders nie kan help nie. Ons het op Monitor met Shando Theron van Theron Ingelyf, wat in familereg spesialiseer, gepraat.
Bozell moes ontbied word om die verhouding met die nuwe Ambassadeur te toets
Die minister van internasionale betrekkinge en samewerking, Ronald Lamola, sê die VSA se nuwe ambassadeur in Suid-Afrika, Brent Bozell, is ontbied om sy sogenaamde ondiplomatieke uitlatings, te verduidelik. Bozell het gister voor dié verwikkeling, op X teruggekrabbel oor 'n uitlating, wat hy in sy eerste openbare toespraak by 'n konferensie van die sakeblad, Biznews op Hermanus gemaak het. Hy het eergister gesê hy gee nie om wat Suid-Afrikaanse howe oor die "Kill the boer"-lied sê nie, dis haatspraak. Minister Lamola sê intussen dat Bo-Zell se uitlatings, onaanvaarbaar is. 'n Politieke ontleder aan die Universiteit van Pretoria verduidelik hoekom dit nodig was om Bozell in te roep.
Die Ad-Hoc kommittee se verslag kan in 'n stoeigeveg ontaard
Die Ad-Hoc-komitee, wat bewerings van korrupsie en politieke inmenging in die strafregstelsel ondersoek, betree sy laaste fase. 'n Verslag moet teen die einde van die maand gefinaliseer word. Die komitee se termyn is reeds drie keer verleng. Ons het op Monitor met twee lede van die komitee gepraat: die Vryheidsfront Plus se nasionale woordvoerder, Wouter Wessels, en die voorsitter van die parlementêre portefeuljekomitee oor polisie, Ian Cameron.
MTN se "doller-doodstraf" verduidelik
Wat sal die uitwerking wees van 'n moontlike boete van 80-miljard rand op die multi-nasionale maatskappy.... MTN. Die vraag word wyd gevra as gevolg van die sogenaamde "VSA doller-doodstraf", waardeur die maatskapy in die gesig gestaar word weens ondersoeke en regsgedinge in Amerika. Dit spruit voort uit bewerings van geheime transaksies genaamd, The Fish, wat kenners glo 'n reuse impak sal hê, nie net op die maatskapy nie, maar ook op die Suid Afrikaanse ekonomie. Ons het op Monitor die uitvoerende direkteur van die Sentrum vir Risiko-ontleding, Chris Hattingh se insette gekry.
"WP jou lekker ding!" is binnekort iets van die verlede
Dis nou nie meer "WP jou lekka ding!" nie. Westelike Provinsie gaan nie meer in die Curriebeker meeding nie....dis nou die Stormers XXIII , nadat Stormers Rugby besluit het om alle professionele rugbyspanne onder 'n enkele Stormers-handelsmerk te voeg, om kommersiële redes. Nie almal is egter tevrede met die besluit nie. Schalk Burger Senior, wat die WP-trui tussen 1977 en 1987 gedra het, is boos. Hy sê 143 jaar se tradisie is by die venster uit. Ons sportverslaggewer, Jody Hendriks het breedvoerig op Monitor daaroor met n voormalige WP-Rugby-raadslid en die legende, Oom Schalk Senior gepraat.
Wins uit ‘n Ponzi-skema belegging is nie jou geld nie, dit is 'n opbrengs uit misdaad.
Die voormalige Proteas-krieketspeler, Albie Morkel, word deur likwidateurs gedagvaar om R3-komma-3 miljoen terug te betaal wat hy blykbaar uit 'n beweerde Ponzi‑skema. Volgens berigte het Morkel aanvanklik R350 000 in 'n maatskappy belê wat as 'n eiendomsbelegging voorgestel is, maar wat later as klug bewys is. Hy het sowat R3-komma-6 miljoen terug ontvang, en die likwidateurs eis nou die netto wins van R3-komma-3 miljoen terug, omdat die maatskappye insolvent was. Ons het op Monitor hieroor met die finansiële joernalis en redakteur van Moneyweb, Ryk van Niekerk gepraat.
Dit is hoe die regering ons kan beskerm teen 'n groot brandstofprys-verhoging
Die konflik in die Midde-Ooste het gister die prys van ru-olie tot byna 120 dollar per vat opgejaag. Die prys het intussen teruggesak na onder eenhonderd doller per vat. In Asiese lande soos Suid-Korea en Bangladesj is daar reeds petrolpomp-inperkings en plek-plek is staatsinstellings beperk tot ’n vier-dag werksweek om brandstof te bespaar. In Bangladesj is universiteite ook vir die doel gesluit. Maar hoe lyk Suid-Afrika se strategiese brandstofreserwes en kan die regering bekostig om as ’n buffer te dien in geval die olieprys weer begin wipplank ry. Ons het hierdie vrae aan die ekonomiese raadgewer vir die Optimum Beleggingsgroep, Dr Roelof Botha gerig.
Brandstofpryse gaan knyp midde van die oorlog
Minstens 32 mense in 'n Iranse aanval op Bahrein gewond. Dit volg nadat Iran 'n hernieude vlaag aanvalle op Israel en ander lande in die Golfgebied geloods het.Dit is die meeste ongevalle in 'n enkele aanval op Bahrein wat suidwes van Iran geleë is. Minstens 10 mense is in die Golfgebied dood sedert die konflik tussen Amerika, Israel en Iran verlede Saterdag begin het. Intussen voorspel ekonome dat brandstogpryse die hoogte gaan inskiet weens gebeure daar. Ons praat met Dr Chris Harmse, 'n ekonoom van Sequoia Capital Managers.
Hoogdrukstelsel krap die weer om...
Die Kaap loop deur onder 'n hittegolf. Daarteenoor dra mense in Gauteng winters klere weens die koue wat aangewaai gekom het op 'n wind soortgelyk aan die wat gewoonlik in Augustus waai. Die wind het ook 'n slegte reuk saamgebring. Uit Kwa Zulu Natal is daar berigte dat daar golwe soos hoog as 9 meter was in Richardsbaai se omgewing. Wat gaan dan met die weer aan? Ons praat nou met die weerkundige en buitengewone Professor aan die Universiteit van Pretoria, Hannes Rautenbach...
Die rede vir Trump se aanval op Iran word moeiliker om te verstaan
Iran het 'n nuwe opperleier, Mojtaba Khamenei verkies wat sy pa, Ajatollah Ali Khamenei, sal opvolg. Khamenei is dood toe Amerika en Israel verlede Saterdag 'n aanval op sy woning uitgevoer het. Die godsdienstige liggaam wat die nuwe leier verkies het, het burgers gevra om verenig te bly en getrou te wees aan Khamenei. Ons het met die krygskunde Professor, Abel Esterhuyse, gepraat oor hoekom die posisie so belangrik is in die konteks van die oorlog in die Midde Ooste en ook gevra of hy nou beter verstaan hoekom die Amerikaanse President, Dondald Trump genoop was om Iran aan te val. Die kenner glo die redes hiervoor word by die dag al hoe meer duister.
Die Parlement se sekretaris se salaris word met 70 persent verhoog maar daar is nie fout nie
Die Gesamentlike Staande Komitee oor die Finansiële Bestuur van die Parlement sê nog hy, nog die kantoor van die Ouditeur-Generaal, kon enige onreëlmatighede vind in die werwing, aanstelling en salarisverhoging van die Sekretaris van die Parlement, Xolile George nie. George is in 2022 aangestel. Die ondersoek het gevolg nadat die DA ernstige bewerings gemaak het oor George se aanstelling en sy salarisverhoging wat binne 17 maande gestyg het van 2-komma-6 miljoen rand tot meer as 4 miljoen rand. Die waarnemende mede-voorsitter van die komitee, Cameron Dugmore het aan Monitor verduidelik hoekom dit nie ongehoord is nie.
Wanneer word die weermag ontplooi? Niemand weet nie.
Die ontplooiing van die Suid-Afrikaanse Weermag om die polisie te ondersteun in die stryd teen bendegeweld en onwettige mynboubedrywighede, het weer 'n vurige debat ontlok oor die rol van soldate in binnelandse veiligheid. Die parlementêre portefeuljekomitees oor polisie, asook minerale en petroleumhulpbronne, het beklemtoon dat gesamentlike koördinering en opleiding, tussen die weermag en die polisie noodsaaklik is, om inwoners se menseregte te beskerm en respekteer. Die Weermag sal vanaf 1 Maart vanjaar tot 31 Maart volgende jaar in verskeie provinsies ontplooi word. Ons het met die voorsitter van die parlementêre portefeuljekomitee oor Polisie, Ian Cameron op Monitor gepraat.
Bek-en-Klou: As boere nie wil wag vir die enstof nie, moet hule betaal?
Dis die vraag wat die landbou organisasie SAAI vra. Dr Theo De Jager, die uitvoerende raadsvoorsitter van die organisasie, sê daar heers steeds onduidelikheid oor of boere vir die entstowwe teen bek-en-klouseer moet betaal indien hulle nie kan wag vir die geleidelike uitrolplan wat deur die regering uitgevoer word nie. Die Minister van Landbou, John Steenhuisen, beskryf intussen die aankoms van 1-komma-5 miljoen dosisse van die Dollvet-entstof uit Turkye vroeër hierdie week, as 'n reuse-oorwinning in die stryd teen bek-en-klouseer. Nog besendings van die Biogénesis entstof uit Argentinië, sal na verwagting later die maand in Suid-Afrika aankom. Maar honderde boere sit met hul hande in die hare, terwyl hulle wag vir die entstof om hulle te bereik.
Solly Philander is oorlede
Die immergewilde komediant en akteur, Solly Philander, is gister in die ouderdom van 65-jaar oorlede. Philander was ewe tuis op die verhoog, die kassie én in die regisseurstoel. Hy het gereeld die lagspiere gekielie en sal onthou word vir sy skerp sin vir humor. Ons het op Monitor met die televisiebedryfskenner, Thinus Ferreira oor Solly se nalatenskap gepraat.
Iran: Hoeveel gaan die oorlog ons kos?
Kan Amerika bekostig om n uitgerekte oorlog met Iran te voer? Sekere kenners glo daar is beduidende inligting wat daarop dui dat dit nie volhoubaar is nie. Wat gaan die oorlog ons as verbruiker kos ten opsigte van brandstrofpryse en lang vertragings in die voorsieningsketting. Ons het met die millitere kenner, Professor Abel Esterhuyse gepraat en ook by Chris Hattingh van die sentrum vir risiko ontleding gaan uitvind of Suid- Afrika wel n veilige hawe kan bied aan logistieke maatskappye wat die oorlog wil omseil.
Dit is hoe die DA se waterplan van die Johannesburg Metro se plan verskil
Die DA het Dinsdag die volgende stap in hulle stryd teen die waterkrisis in Gauteng bekendgemaak. Dit is 'n groot advertensiebord wat in East Lynne, Pretoria, te sien is. Daarop staan geskryf: "Die ANC stort in hotelle" en "stem DA om water in julle krane te sit." Dit is 'n stekie na die Gautengse premier Panyaza Lesufi se onlangse stelling dat hy in hotelle stort, as 'n oplossing vir die waterkrisis. Die DA se burgemeesters-kandidaat vir Johannesberg, Hellen Zille, het aan Monitor verduidelik hoe hulle plan verskil van wat tans gebeur.
Selfs die ANC oorweeg klas en nie ras as die dryfveer vir regstellende aksie.
Daar is voortdurende openbare debat oor die vraag of 'n sonsondergangklousule op breë basis Swart Ekonomiese Bemagtiging en Regstellende Aksie toegepas moet word. Sommige kritici meen dat hierdie soort beleid uiteindelik moet verval sodra transformasiedoelwitte bereik is. Die jongste gesprek hieroor spruit voort uit n luisteraar se vraag: " Hoekom was daar nooit n tyd beperking vir Regstellende Aksie aangeheg aan die CODESA onderhandelinge nie”. Ons het met 'n politieke ontleder van die Noordwes Sakeskool, Professor Piet Croukamp gepraat oor waar die debat onder politieke partye tans staan.
Gauteng bly steeds Suid Afrika se kapingshoofstad
Die jongste misdaad-statistiek wys dat voertuigkapings in Suid-Afrika effens afgeneem het, maar Gauteng bly steeds die provinsie met die meeste voorvalle. Tussen Oktober en Desember verlede jaar is net meer as 4 400 kapings aangemeld, dit is 'n afname van 8-komma-1 persent in vergelyking met dieselfde tydperk in 2024. Die stigter van die Arrive Alive-webwerf, advokaat Johan Jonck verduidelik hoekom daar 'n afname was en hoekom Gautengers, veral, nog gebuk gaan onder die misdaad.
OPOD maak geredigeerde Phala Phala verslag bekend
Die Onafhanklike Ondersoek direktoraat of OPOD sal die Phala Phala verslag bekend maak, nadat die parlement besluit het om die dokumente openbaar te maak. Die oorspronklike verslag is as hoogsgeheim geklassifiseer, sodat niemand regtig kon uitvind wat daar op die president se wildplaas gebeur het nie. Die nasionale voorsitter van Action SA, Michael Beaumont, sê hulle sien hierdie stap as 'n oorwinning vir Suid-Afrika.
Dit is hoe vasgekeerde Suid Afrikaners in die Midde-Ooste, huis toe gekom het
n Reisagentskap in KwaZulu-Natal sê dat hulle die afgelope 48 uur gehelp het om minstens 150 Suid-Afrikaners huis toe te bring namate spanning in die Midde-Ooste toeneem. Dit volg op Amerikaanse en Israeliese lugaanvalle op Iran oor die naweek. Ons verslaggewer Blain Jones het vir ons ‘n samevatting gegee van Suid-Afrikaners wat deur die krisis in die gesig gestaar word en ons het ook met die bestuurshoof van die reisagentskap gepraat wat die groepie Suid Afrikaners veilig huis toe gebring het.
30 Jaar van ‘n Demokratiese Grondwet: 'n Bron van trots
Suid-Afrika vier vanjaar drie dekades van grondwetlike demokrasie, 'n belangrike mylpaal sedert die land se eerste demokratiese verkiesing in 1994. Die aanvaarding van die Grondwet van Suid-Afrika het die grondslag gelê vir 'n samelewing gebou op menswaardigheid, gelykheid en vryheid. Sedertdien het die land beduidende vooruitgang gemaak met die vestiging van demokratiese instellings, maar daar is ook steeds uitdagings soos ongelykheid, werkloosheid en diensleweringsprobleme. Ons het op Monitor hieroor gepraat met advokaat Anne-Marie de Vos, 'n grondwetlike regskenner, en ook 'n oud-regter.
'n Vriend van Ian Von Memerty vertel hoe hy die persoonlikheid se omstrede dood verwerk
"Om te sterf vir 'n beter lewe." Dit was die laaste boodskap wat die bekende pianis, danser en TV persoonlikheid, Ian von Memerty op sosiale media geplaas het, voor dat hy onlangs in die ouderdom van 61 oorlede is. Von Memerty het ‘n reuse debat onketen toe hy sy volgelinge op sosiale media ingelig het dat hy self in beheer wou bly oor die tyd van sy dood en hoe dit moet gebeur. Die metode wat gebruik is bly egter steeds ‘n geheim. Von Memerty her beroemdheid verwerf as beoordelaar op SA's Got Talent en as die aanbierder van Strictly Come Dancing. Ons het op Monitor met die opera sanger, radio-omroeper en goeie vriend van die vermaaklikheid-ster, Charl Van Heyningen gepraat.
Iran sê hy gaan help om Suid-Afrikaners wat daar vasgekeer is terug te bring
Die Irannese ambassade in Suid-Afrika, het beloof om saam met die Suid-Afrikaanse departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking te werk, om Suid-Afrikaners wat in Iran vasgekeer is, by te staan. Die lugruim in en om Iran is die afgelope naweek gesluit, nadat Amerika en Israel aanvalle op Iran uitgevoer het. Die woordvoerder van Internasionale Betrekkinge, Clayson Monyela, sê die departement het nie presiese syfers van die getal Suid-Afrikaners wat in gebiede is wat geraak word nie. Volgens Monyela is dit nie moontlik om Midde-Oosterse lande met vlugte binne te gaan of te verlaat nie, maar het die departement verskeie kommunikasie-kanale om met alle Suid-Afrikaners in verbintenis te bly. Hy sê die departement oorweeg tans moontlike ontruimingsplanne en ingrypings.
KZn Melkboere wil hê hulle kuddes moet voorrang geniet tydens inentingsveldtog
Melkboere is die versekering gegee dat hulle kuddes voorrang sal kry vir inenting teen bek-en-klouseer, sodra Suid-Afrika entstof van oorsee ontvang, wat vir al drie variante van die virus in die land gebruik kan word. Dit volg ná 'n emosiebelaaide vergadering van die Minister van Landbou - John Steenhuisen - met KwaZulu-Natalse melkboere in die Howick-omgewing. Die minister het die provinsie besoek as deel van sy oorsig oor die implementering van 'n massa-inentingsveldtog, nadat 'n besending entstof van Argentinië ontvang is. 'n Besending van Turkye sou die naweek aangekom het. Dries Liebenberg berig
Die EFF eis die inhegtenisneming van Paul O'Sullivan.
Die EFF sê hulle het aan die Speaker van die Nasionale Vergadering, Thoko Didiza, geskryf en geëis dat sy 'n strafregtelike klag teen privaatspeurder, Paul O'Sullivan, indien. O'Sullivan het uitgestap tydens die verrigtinge van die Ad Hoc-komitee, wat die bewerings van die KwaZulu-Natalse polisiekommissaris, Nhlanhla Mkhwanazi, ondersoek. Didiza sê in 'n verklaring sy sal oor moontlike stappe teen O'Sullivan besluit, sodra sy 'n verslag van die voorsitter van die Ad Hoc-komitee, Soviet Lekganyane, ontvang het. Ons het met 'n lid van die ad hoc-komitee, Ian Cameron gepraat, en sy mening is dat 'n strafregtelike klag dalk nie verwesenlik sal word nie.
Sanitêre doekies: Nie ‘n bron vir paniek nie, maar kanker skakel moet verder ondersoek word.
Die nuus dat sommige sanitêre doekies en mini-doekies skadelike endokrien- of hormoon-ontwrigtende chemikalië bevat, het paniek onder vroue veroorsaak. Dit het uitgekring en die Nasionale Verbruikerskommissie gaan nou nege verskaffers van hierdie produkte ondersoek. Maar is die paniek geoorloof? Ons het met die hoof van die departement chemie aan die Universiteit van die Vrystaat, professor Deon Visser gepraat.
BRANDPUNT 25 Feb 2026: Spesiale Begrotings-rede program
Die minister van finansies Enoch Godongwana het sy begrotingsrede gelewer. Die speaker van die parliment Thoko Didiza het kort voor hy begin praat het, tong in die kies gese dat hulle gereed is om 'n begroting te aanvaar om verlede jaar se fiasko te vermy.
Die Slag van Soutrivier: ‘n vergete deel van ons Erfenis
Kapenaars gaan hierdie naweek herinner word aan die Slag van Soutrivier, wat in 1510 plaasgevind het. Dié slag, tussen drie Portugese skepe en die inheemse Khoikhoi-mense, word vandag as 'n oorwinning vir die Khoi gevier. Dit was die eerste skermutseling tussen Europeërs en inheemse mense in, wat later Suid Afrika genoem sou word. Ons het met Ras Hein Scheepers van die ADWA-erfenisbeweging gepraat oor die week se planne.
** Die departememt van Landbou vra privaat veeartse om te help met inentings teen bek-en-klouseer....
Die departement van Landbou het privaat veeartse uitgenooi om aansoek te doen om ook te help met die inentings veldtog teen bek en klouseer. Die minister van Landbou John Steenhuisen sê dit sal help om die proses te versnel en te verseker dat 80 persent van die land se kudde teen Desember reeds ge-ent is. Steenhuisen sê hy is oortuig daarvan dat as die inentingsveldtog soos plan verloop daar nie weer so 'n groot uitbreking in die land sal wees nie. Hy sê die eerste besending inentings is reeds op pad na die onderskeie provinsies toe.
”Privaatsektor se verkryging van bek-en-klouseer entstowwe is ’n moet”, aldus Afriforum
Afriforum onderhandel tans met verskeie rolspelers om dit moontlik te maak dat die privaatsektor ook die verkryging en verspreiding van entstof teen bek-en-klouseer, kan hanteer. Afriforum het 'n prokureursbrief aan die Minister van Landbou, John Steenhuisen gestuur, waarin hy dit duidelik maak dat hoewel die Wet op Dieresiektes bek-en-klouseer as 'n staatsbeheerde siekte lys, is dit nie 'n siekte wat die regering sonder die privaatsektor moet hanteer nie. Ons het op Monitor met die bestuurder vir omgewingsake by Afriforum, Lambert de Klerk gepraat.
Premier Lesufi belowe Gauteng se water probleme sal binnekort iets van die verlede wees.
Die Premier van Gauteng, Panyaza Lesufi, het homself daartoe verbind om die waterkrisis te pak, en nuwe werksgeleenthede te skep. Hy het gisteraand sy provinsiale rede by die Nasrec-sentrum in Johannesburg gelewer. Volgens Lesufi sal die voortdurende waterprobleme in woonbuurte soos Sophiatown en Coronationville in Johannesburg en Hammanskraal in die Tshwane Metro, binnekort iets van die verlede wees. Ons het met die politieke ontleder professor Pieter Duvenhage gepraat oor die reeks beloftes wat gemaak is en ons wou ook weet of Gauteng en Johannesberg nog steeds 'n gesogte plek is om in te werk en leef.
NAWEEKAKTUEEL PROFIELONDERHOUD RIA REEN 21 FEBRUARIE 2026
Die 31-jarige Ria Reen van Platfontein in die Noord-Kaap is nou 'n nasionaal-bekende lofsanger nadat sy tydens die parlementsopening in Kaapstad opgetree het. Met elke lied sing sy in haar taal, iXuhnthali, oor geloof, hoop en liefde. Saterdag, 21 Februarie, was Internasionale Moedertaaldag en in Naweek Aktueel se weeklikse profiel-onderhoud, het die uitvoerende regisseur, Nicolene Louw gepraat met Ria Reen oor haar taal en wat die lofprysing vir President Cyril Ramaphosa vir haar beteken het.
Die VN vrees volksmoord in Gaza, maar Trump sê daar is vrede.
'n Verslag deur die VN se menseregte-kantoor maan dat Israel se blokkade van Gaza ’n situasie skep wat dit onmoontlik maak vir die voortbestaan van Palestyne as 'n groep. Dit terwyl Dondald Trump en sy nuut-gestigte Raad Van Vrede sê Gaza blyk gereed te wees vir die tweede fase van sy vredesplan. Trump en die lande wat hom ondersteun binne sy Raad van Vrede, het 10 miljard doller bewillig vir die heropbou van Gaza. Ons het met professor Anthoni van Nieuwkerk van die Thabo Mbeki Afrika Skool vir Internasionale Aangeleenthede hieroor gepraat.
Die VSA en China is op teenstrydige trajekte as dit kom by hernubare energie
Terwyl die VSA onder President Donald Trump, beleid oor hernubare energie omkeer, posisioneer China homself as 'n groen supermoondheid, van massiewe sonplase, tot die vervaardiging en verspreiding van miljoene bekostigbare elektriese voertuie. Boonop het China al meer as 66 miljard bome aangeplant, in 'n poging om woestyne teë te werk. Ons het met professor Francois Engelbrecht, direkteur van die Global Change Instituut by Wits gepraat oor hoe die klimaatsbeleid van die twee globale reuse die wereld se doelwitte teen aardverwarming raak.
Springs goudsoekers soek teen die wet 'n fortuin.
Daar is 'n toestroming van goudsoekers na die Gugulethu informele nedersetting in Springs aan die Oos-Rand. Dit volg nadat goud soos in vervloë dae hier ontdek is. ‘n Inwoner het blykbaar ‘n hoenderhok opgeknap toe daar klontjies goud gevind is.... en dit het gelei tot die huidige toestroming. 'n Senior navorser van die Benchmark-stigting, David van Wyk sê die kanse dat daar wel goud is, is skraal, en dat die goudsoekers onwettig besig is om ‘n fortuin te soek.
Dit is hoe 1 miljoen Bek-en-Klouseer entstowe versprei sal word.
Een miljoen dosisse entstof teen bek-en-klouseer sal na verwagting Saterdag in die land aankom. Ons het op Monitor met die bestuurshoof van AgriSA, Johan Kotze' gepraat oor presies wat die plan is om hierdie enstowwe versprei te kry, en ook oor of boere hand in die sak moet steek vir die regerings-gedrewe program.
Die vinger word na die voormalige presidente gewys oor versuim in WVK-vervolgings.
Die Ondersoek na sake van die Waarheids- en Versoeningskommissie moet die voormalige nasionale direkteur van openbare vervolgings, Shamila Bathohi, weens pligsversuim ondersoek, met betrekking tot die vervolging van WVK-sake. Dit is volgens die voormalige WVK-kommissaris, Yasmin Sooka, in getuienis voor die Kommissie. Op dag vyf van die openbare sitting het Sooka die rol van voormalige presidente Thabo Mbeki en Jacob Zuma in verband met die hantering van hierdie sake bevraagteken. Sy glo daar was pogings om die vervolging van oortreders te onderdruk. Lukhanyo Calata, die seun van Fort Calata, wat een van die Cradock Vier was wat in 1985 deur die apartheidstaat vermoor is, het die skuld vir die versuim om te vervolg voor die deur van die voormalige president, Thabo Mbeki, geplaas.
Privatisering: Suid Afrika se realiteit het die Ideologie van Staatsbeheer verbygesteek.
In sy 2026 Staatsrede het President Cyril Ramaphosa 'n duidelike prentjie geskets oor die toekoms van ons staatsondernemings. Terwyl die regering die term 'privatisering' probeer vermy het, sê ekonome soos Dawie Roodt en Kevin Lings dat ons tans 'agterdeur-privatisering' beleef by reuse-instansies, soos Eskom en Transnet. Dawie Roodt, die hoof-ekonoom by die Efficient groep, het by Monitor aangesluit om meer duidlikheid te gee oor wat hierdie verskuiwing na private deelname werklik beteken.
Ria Reen: ‘n Lofsanger, skrywer en taal aktivis
Die bekroonde lofsanger, Ria Reen van Platfontein in die Noord-Kaap, het tydens die onlangse Parlementsopening, omtrent die tonge los gehad. Sy gebruik haar woorde en musiek om stories van hoop, eenheid en trots te vertel, en haar stem weerklink in gemeenskappe regoor die land. Sy het op Spektrum verduidelik hoe die !Xunthali-taal in haar gemeenskap nie net oorgedra word aan die volgende geslag nie, maar ook sal voortleef in verskeie boeke wat tans geskyf word.
Ekonoom beskryf die Reserve Bank se moontlike skrapping van die uitleenkoers as ‘n “wind-eier”
Die Reserwebank is van plan om die prima-uitleenkoers te skrap wat kommersiële banke as ’n verwysingsraamwerk gebruik vir die koers waarteen ons huislenings en ander krediet terugbetaal. Die besluit volg na 'n maande-lange ondersoek deur die Reserwebank. Ons het op Spektrum met Dr Roelof Botha van die Optimum Beleggingsgroep gepraat om uit te vind, presies wat die verwikkelinge vir ons as verbruikers beteken.
Oos-Kapenaars: "Hoekom kom help die weermag nie ook hier nie?"
Inwoners van die noordelike buurte van die Nelson Mandelabaai-metro, het gevra dat die weermag ook daar ontplooi word teen misdaad. President Cyril Ramaphosa het verlede week in sy staatsrede gesê dat die weermag in die Wes-Kaap en Gauteng ontplooi sal word om die polisie by te staan in die stryd teen bendes. Inwoners het gister by die Gelvandale-polisiestasie in Gqeberha 'n petisie aan die owerheid oorhandig. Die gemeenskap sê misdaadvlakke in die noordelike buurte is buite beheer, en hulle sal enige ingryping om misdaad te bekamp verwelkom. Ons praat nou met die Menseregte-monitor en gemeenskapsaktivis in die provinsie, Christian Martin.
Varkpes en bek en klouseer maai onder varke in Suid-Afrika
Varke is ook gesplete hoefdiere en die bedryf is dus nie gevrywaar van die verwoesting wat bek-en-klouseer saai nie. Dié hoogs aansteeklike siekte wat gereeld onder beeste voorkom, is nou aanwesig in kuddes in elke provinsie in die land. Soveel so dat President Cyril Ramaphosa die uitbreking tot 'n nasionale ramp verklaar het. Vir meer oor hoe die siekte varkprodusente-, produkte en die verbruiker raak, praat ons nou met die hoof van verbruikersversekering by die Suid-Afrikaanse Varkprodusente-organisasie of SAPPO, dr. Thandi Chiaperro...
* Boere in die Oos-Kaap sal entstowwe teen bek-en-klouseer op die swartmark koop, indien die regering sy voete sleep met die inentingsverldtog...
Oos-Kaapse boere vra dat die aanskaf en verspreiding van bek-en-klouseerenstof versnel moet word. Hulle sê die verliese wat hulle ly kos hulle baie geld. Die bek-en-klouseer-pandemie is as 'n nasionale ramp verklaar. Kleinboere sê sedert die eerste geval aangemeld is, vrees hulle dat dit die beesmark gaan ondermyn. Die boere is ook bang dat as hulle op die Landbounavorsingsraad vir enstof moet staatmaak, dit die pas van inenting kan vertraag. Intussen het die Wes-Kaap 'n 21 punt noodplan geimplimenteer om die uitbreek van die pandemie daar te keer.
Save video to ...
